Praktyczne warsztaty zielarskie z prelekcją i degustacją 26 luty 2017 w Niepołomicach

warszt ZIELARSKIE-01

 

Zioła pozimowe!

czyli wspomóż zdrowie na przedwiośniu…

Przedwiośnie to czas, gdy przyroda przygotowuje się, aby obudzić się do życia. W filozofii medycyny wschodu to także czas przemian, przyrostu energii dla wszystkich organizmów żywych. Jest to oczywiście trudny okres dla naszego organizmu. Nagłe zmiany pogody, ospałość procesów metabolicznych po zimie wpływają negatywnie na nasze samopoczucie
i zdrowie. Spróbujmy się zatem przygotować wraz z naturą do przywitania energetycznej wiosny

Praktyczne warsztaty oraz prelekcja, na których będzie można:

  • poznać różne mieszanki ziołowe rodem z chałup górali Karpat, pomocne przy przeziębieniu i grypie;

  • zaznajomić się z prostymi maściami oraz szybkimi metodami do wykonania ich w zaciszu domowym;

  • sporządzić naturalny preparat antybiotyczny do stosowania profilaktycznie oraz w czasie choroby (dla chętnych*);

  • wykonać własną maść, którą będzie można zabrać ze sobą (dla chętnych*);

  • posłuchać o naturalnych metodach oczyszczania organizmu po zimie.

Podczas wykładu oraz warsztatów odbędzie się degustacja ‘Dzikich herbatek’, czyli ciekawych ziołowych substytutów wprost z naszych rodzimych łąk i lasów, które można popijać zamiast zwykłej czarnej herbaty w domowym zaciszu lub zaserwować znajomym taki właśnie niecodzienny napój.

Zajęcia będą składały się z kilku części:

I. Prelekcja na temat ziół pochodzących z łuku Karpat wraz z przepisami wykonania.

II. Krótkie przedstawienie przykładów prostych maści oraz pokazowe ich sporządzenie.

III. Omówienie naturalnych metod oczyszczania organizmu.

IV. Część praktyczna: wykonanie maści oraz naturalnego antybiotyku.*

* Dla chętnych uczestników będzie możliwość wykonania własnych preparatów, (które będzie można zabrać do domu), pod warunkiem zaopatrzenia się w własnym zakresie w następujący zestaw składników:

  • miód, minimum ok. 0,3l;

  • 1 słoik, (pusty) o pojemności również ok. 0,5l;

  • Przyprawy: chili, lub świeżą papryczkę, kardamon mielony, cynamon mielony, imbir mielony, kurkumę, majeranek;

  • Świeże kłącze imbiru ok. 100g;

  • krople propolisowe 7% (20 ml);

  • Olej kokosowy nierafinowany;

  • Małe słoiki, 2-3 sztuki (np. po przecierze pomidorowym);

  • 2-3 tubki wazeliny białej;

  • opcjonalnie lanolinę (do kupienia w aptece, lub sklepach internetowych);

  • opcjonalnie olejki eteryczne: eukaliptusowy, sosnowy, goździkowy, pachtowy, herbaciany;

 Warsztaty poprowadzi farmaceuta i pasjonat ziół Bartosz Jemioła.

Warsztaty dla wszystkich chętnych.

Wstęp wolny.

Czas trwania ok 2,5 godz.

Miejsce: Niepołomice, ulica Bocheńska 26 w Laboratorium Aktywności Społecznej (podziemie Biblioteki)
Wszelkie zapytania tel. 537810118 lub mailowo warsztaty@ziolowo.pl

Kategorie: W domu, W leczeniu, Zastosowanie ziół | Tagi: , , , , , , , , | Dodaj komentarz

Aronia czarnoowocowa (Aronia melanocarpa) – FILM

Wśród owoców jagodowych na szczególną uwagę zasługuje aronia czarnoowocowa, która charakteryzuje się największą, spośród surowców roślinnych, zawartością antocyjanów i innych polifenoli.

       Aronia czarnoowocowa (Aronia melanocarpa) nazywana jest także czarną jarzębiną lub aronią czarną, pochodzi ze wschodnich rejonów Ameryki Północnej. Jest krzewem mocno rozgałęzionym, który osiąga do 2,5 metra wysokości. Szerokie ciemnozielone liście są gładkie na górnej powierzchni, a na dolnej pokryte gęstymi włoskami, które na jesień zmieniają kolor od pomarańczowego do czerwonego.

Aronia występuje w stanie naturalnym, ale najczęściej jest uprawiana. Rośnie na każdej glebie, rozmnaża się wegetatywnie lub wysiewa się ją z nasion bezpośrednio do gruntu (jesienią zaraz po wydostaniu się nasion z owoców lub wiosną po stratyfikowaniu nasion).

 

Aronia kwitnie pod koniec maja, a owocem jest jagoda koloru czarnofioletowego. Zbioru owoców dokonuje się pod koniec sierpnia lub na początku września. Owoce suszy się w suszarniach w temperaturze 30°C, a następnie podwyższa się ją do 45°C. Aronię można również zamrażać.

 

Świeże owoce posiadają cierpki posmak spowodowany zawartością garbników. Aby się go pozbyć wystarczy pozostawić zerwane owoce na kilka dni lub przemrozić w lodówce. Owoce tego krzewu nie akumulują metali ciężkich, takich jak: kadm, ołów, arsen, cyna.

Owoce aronii zawierają cukry proste,  zwłaszcza  glukozę i fruktozę, cukry złożone, głównie sacharozę, kwas jabłkowy iinne kwasy organiczne, witaminy (C, B2, B6, E, PP, prowitaminę A, sole mineralne (mangan, molibdenu, miedzi, boru, jodu, kobaltu, wapnia), garbniki, związki pektynowe, barwniki antocyjanowe. Owoce aronii są doskonałym źródłem antocyjanów i flawonoidów, kwasu chlorogenowego i kwasu kawowego.

 

W lecznictwie, w przemyśle farmaceutycznym oraz spożywczym wykorzystywane są dojrzałe owoce, które:

  • hamują rozwój wolnych rodników,
  • obniżają ciśnienie krwi,
  • działają przeciwwirusowo,
  • działają przeciwbakteryjnie,
  • wzmacniają ścianki naczyń krwionośnych i poprawiają ich elastyczność,
  • regulują krążenie obwodowe,
  • działają ściągająco,
  • stosuje się w chorobach przewodu pokarmowego,
  • obniżają poziom cukru we krwi,
  • zapobiegają zmianom miażdżycowym,
  • poprawiają mikrokrążenia oczne,
  • poprawiają ostrość widzenia,
  • używa się w chorobie popromiennej,
  • podaje się przy zatruciu metalami ciężkimi
  • są źródłem witamin oraz makro- i mikroelementów.

aronia-1589385_1920

Kwas chlorogenowy i kawowy zawarty w aroni wykazują właściwości ochronne na trzustkę, wątrobę i nerki, wykazują wpływ antybakteryjny i żółciopędny. Hamują rozwój bakterii nawet opornych na antybiotyki (bacytracynę, neomycynę i polimiksynę.

Owoce aroni wzmagają regenerację komórek wątroby. Antocyjany i flawonoidy aroniowe poprawiają krążenie krwi w mózgu, krążenie oczne, wieńcowe i w kończynach. Wzmacniają i uszczelniają nabłonki, w tym również śródbłonki naczyń krwionośnych. Łagodzą objawy alergii i wielu innych chorób autoimmunologicznych. Pektyny mają właściwości prebiotyczne i ochronne na nabłonek jelitowy oraz żołądkowy. Miejscowo zastosowane, szczególnie w obecności garbników działają przeciwwysiękowo i hamują drobne krwawienia. Antocyjany aroniowe stanowią pełnowartościową alternatywę dla antocyjanów owoców borówki, mające zastosowanie w okulistyce, w leczeniu i zapobieganiu angiopatii (np. wywołanych nadciśnieniem), zapalenia naczyniówki, tęczówki i siatkówki oraz przy poprawianiu krążenia ocznego (profilaktyka zakrzepów).

Najważniejszymi składnikami owoców aronii, odpowiedzialnymi za większość ich korzystnych dla zdrowia właściwości, są polifenole. Wśród polifenoli obecnych w owocach aronii można wyróżnić związki należące do trzech grup: procyjanidyn, antocyjanów oraz fenolokwasów. Dzięki obecności licznych grup fenolowych (OH) procyjanidyny mają wielokrotnie większą aktywność antyoksydacyjną niż witaminy E i C. Wykazują one także zdolność wiązania toksycznych metali i alkaloidów, co ma istotne znaczenie w procesie odtruwania organizmu. Związki te wykazują poza tym działanie przeciwzapalne, przeciwnowotworowe, przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe. Poprzez tworzenie wiązań z kolagenem wzmacniają one ściany naczyń krwinośnych, zapobiegając zakrzepom i miażdżycy.

Kosmetyki z wyciągiem z aronii chronią przed szkodliwym działaniem promieni UV i opóźniają starzenie się skóry.

Z aronii produkuje się soki, dżemy, konfitury, kompoty oraz herbaty. Można z niej zrobić również wino oraz nalewki. Dodaje się ją do mięs oraz zup. Sok z aronii wykorzystuje się  również do barwienia innych produktów spożywczych.

aronia-1573377_1920

 

 

 

Zachęcam do obejrzenia filmu, z  którego można dowiedzieć się wiele interesujących informacji na temat historii, uprawy i przetwarzania aronii.

 

źródło: 
Teresa Wielgosz. Wielka księga ziół polskich. Poznań.
Teresa Lewkowicz- Mosiej. Domowe porady ziołowe. Warszawa 2003. 

http://wwww.rozanski.li/1900/aronia-w-fitoterapii/

Małgorzata Białek, Jarosława Rutkowska, Ewelina Hallmann. Aronia czarnoowocowa (Aronia melanocarpa) jako potencjalny składnik zywności funkcjonalnej.Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 2012, 6(85), 21-30.
Tadeusz Wolski, Olaf Kalisz, Marek Prasał, Andrzej Rolski. Aronia czarnoowocowa (Aronia melanocarpa) zasobne źródło antyoksydantów.Postępy Fitoterapii 3/2007, s. 145-154

 

Podobne tematy:

Konfitura z aronii i jabłek

Kategorie: Zioła na działce, w ogrodzie i parkach | Tagi: , , , , , , , , , | Dodaj komentarz

Bez czarny (Sambucus nigra L.)

 

Bez czarny (Sambucus nigra L.)…

 

Wczesna jesienią z kwiatów powstają soczyste owoce w kolorze czarnofioletowym, zebrane w zwisające owocostany.

…- dziki bez czarny, dziki bez, bez biały, bez lekarski, bez aptekarski, bzowina, hyćka, hyczka, holunder, bez psi, gołębia pokrzywa. To duży krzew lub niewielkie drzewo (rzadziej), który osiąga od 3 do 10 metrów wysokości. Młode pędy są zielone natomiast starsze pokryte są szarą lub brunatnoszarą korą (podłużnie spękaną i pokrytą licznymi brodaw­kami). Liście są duże, ciemnozielone. W Polsce rośnie najczęściej dziko. Można go spotkać w zaroślach, w parkach, w lasach wilgotnych liściastych i mieszanych, na skrajach lasów i leśnych zrębach, na rumowiskach, w pobliżu domostw.

Rozmnażanie za pomocą nasion. Sieje się dojrzałe jagody w pojemnikach na głębokość 2,5 cm. Kiedy siewki podrosną, sadzi się je w ocienionym miejscu. Rozsiewają go także liczne gatunki ptaków (drozdy). Bywa też sadzony jako roślina lecznicza i ozdobna (za pomocą odkładów lub sadzonek). Pędy o długości 30 cm sadzonkuje się od połowy do późnej jesieni, a przesadza w nastepnym roku jesienią. Przycina się zimą.

Kwitnie w maju i czerwcu dużymi baldachami drobniutkich, białych, kremowych lub żółtawych kwiatów o silnym, wręcz odrażającym zapachu. Owoce to lśniące czarnofioletowe jagody o krwistoczerwonym soku, których nie powinno się spożywać w stanie surowym (w szczególności niedojrzałe owoce) gdyż mogą wywołać zatrucia.

Bez czarny jest jedną z najstarszych roślin leczniczych. W przeszłości wiązały się z nim zabobony i praktyki magiczne wielu różnych ludów.

Do celów leczniczych zbiera się:

  • Rozkwitające kwiatostany – (Flos Sambuci).
  • Zbiera się również dojrzałe owoce - (Fructus Sambuci).
  • Czasem zbiera się również korę z korzeni - (Cortex Sambuci).
  • Same korzenie tej rośliny – (Radix Sambuci).
  • Znaczenie w lecznictwie mają też liście bzu czarnego(Folium Sambuci).


Kiedy zbieramy i jak suszymy?

 

Kwiaty zbieramy w suchą pogodę w po­czątkach kwitnienia (w czerwcu i w lipcu), kiedy część z nich nie jest jeszcze rozwinięta (nie należy zrywać kwiatostanów, w których opadają korony kwiatowe). Układamy je luźno w koszu. Suszymy rozłożone cienką warstwą na półkach lub rozwieszone na drutach w miejscach zacienionych i przewiewnych albo na sitach (w suszarniach) początkowo w temperaturze 30°C, a później 45°C. Po wysuszeniu ociera się kwiatostany przez sita lub osmykuje ręcznie i odrzuca szypułki i łodyżki. Tym sposobem otrzymuje się kwiat bzu czarnego.

Baldachy z owocami ścinamy sekatorem, nożyczkami lub ostrym nożem, kiedy zdecydowana większość z nich jest już zupełnie dojrzała. Najczęściej zbiera się w sierpniu i we wrześniu gdy nabiorą lśniącej czarnej barwy. Po zebraniu z baldachów odrzucamy jagody jeszcze zielone, gdyż zawierają tzw. kwas pruski (cyjanowodory) i są toksyczne (związek znika w miarę dojrzewania owoców). Jagody rozłożone cienką warstwą suszymy w dobrym przewiewie, początkowo w temperaturze 35°C, a później 55°C (najczęściej w suszarni ogrzewanej). Z wysuszonych baldachów owoce ocieramy na sitach lub obrywamy ręcznie. Uzyskuje się w ten sposób owoc bzu czarnego.

W kwiatach bzu znajdują się:

  • flawonoidy (np. rutyna, kwercetyna, astragalina i izokwercetyna),
  • kwasy wielofenolowe (np. kawowy i chlorogenowy),
  • kwasy organiczne (np. walerianowy, ferulowy, jabłkowy, octowy),

    Jagody bzu maja dużo witaminy C i są najważniejszym składnikiem galaretek i środków nasercowych.

  • cholina,
  • garbniki,
  • żywica,
  • ślady olejku eterycznego,
  • nieznany bliżej związek zwiększający wydzielanie potu,
  • produkty rozpadu glikozydu sambunigryny,
  • glikozyd flawonowy (rutyna),
  • witamina C,
  • prowitamina A,
  • sole mineralne (do 9%).

W owocach dojrzałych znajduje się:

  • 20% cukrów redukujących,
  • 3,5% pektyn,
  • około 3% garbników,
  • zespół 3 barwników antocyjanowych,
  • glikozyd sambunigryna,
  • kwasy wielofenolowe,
  • kwasy organiczne, jak jabłkowy, askorbinowy (witamina C),
  • witaminy z grupy B,
  • olejek eteryczny z terpenami,
  • karotenoidy,
  • sole mineralne.

W korze i korzeniach znajdują się:

  • cholina,
  • sytosterol,
  • żywice,
  • garbniki,
  • olejek eteryczny.

W liściach znajdują się:

  • cholina,
  • sytosterol,
  • olejek eteryczny,
  • prowitamina A,
  • witamina C.

 

Kwiaty bzu czarnego działają:

 

Płaskie baldachy małych, gwiazdkowatych, kremowobiałych kwiatków.
źródło: http://www.flickr.com/

  • napotnie (na skutek pobudzenia ośrodków regulujących wydzielanie potu),
  • moczopędnie (przypisuje się obecności flawonoidów).

Owoce bzu czarnego działają:

  • łagodnie napotnie,
  • moczopędnie,
  • odwadniająco,
  • przeciwbólowo (sok),
  • przeczyszczająco.

Owoce należą do wartościowych leków usuwających z organizmu wraz z potem, moczem i kałem szkodliwe produkty przemiany materii oraz egzogenne toksyny.

Kora i korzenie ma działanie:

  • wymiotne,
  • silnie odwadniające,
  • przeczyszczające.

Liście zalecane są:

  • do spożywania w minimalnej ilości na surowo podczas wiosennej kuracji oczyszczającej organizmu z toksyn i ogólnie wzmacniającej,
  • na oparzenia, obrzęki i bóle gośćcowe (okłady ze świeżych liści).

W liściach bzu czarnego odkryto substancje zwiększające odporność na choroby zakaźne.

Lekarz starożytności — Hipokrates zalecał korzeń bzu jako najlepszy środek napotny.

W dawkach terapeutycznych surowiec nie wywołuje działania szkodliwego.

Odwary z kwiatów bzu czarnego stosuje się:

Wewnętrznie jako:

Napar ze słodko pachnących kwiatów jest dobry na przeziębienia.
1 pełną łyżkę (3,0g) kwiatów zalać 1 szklanką (200 ml) wrzącej wody, naparzać pod przykryciem 5-10 minut. Pić po 1-2 szklanki
źródło: kawon.com.pl

  • środek napotny w chorobach z podwyższoną temperaturą,
  • uzupełniający lek moczopędny,
  • środek w chorobach przebiegających ze zwiększeniem przepuszczalności włosowatych naczyń krwionośnych.

Zewnętrznie do:

  • płukania w anginie oraz zapaleniu jamy ustnej i gardła,
  • do okładów w zapaleniu spojówek i brzegów powiek,
  • czasem do kąpieli kosmetycznych.

Odwary z owoców bzu podaje się doustnie:

  • jako środek odtruwający i ułatwiający usuwanie z organizmu szkodliwych produktów przemiany materii,
  • w chorobie gośćcowej,
  • w chorobach zakaźnych,
  • w niektórych schorzeniach skórnych,
  • jako nieswoisty wspomagający środek przeciwbólowy w rwie kulszowej, zapaleniu nerwu trójdzielnego i bólach newralgicznych.

W połączeniu z innymi surowcami zielarskimi oraz spożyty w większych ilościach owoc bzu stanowi łagodny środek przeczyszczający.

Syrop z czarnego bzu do picia po rozcieńczeniu z zimną lub gorącą wodą, lub jako dodatek do herbat i deserów.
źródło: http://premiumrosa.eu/

Sposób na pierwsze objawy przeziębienia:

  • kwiat bzu czarnego,
  • mięty pieprzowej,
  • krwawnika pospolitego.

Należy zaparzać po pół łyżeczki każdego zioła w 1 szklance wrzątku przez 20 minut. Następnie przecedzić, dodać łyżeczkę miodu i pół łyżeczki zmielonego pieprzu tureckiego (papryki).


„We wszystkich częściach świeżej rośliny występuje sambunigryna i sambucyna, które dla ludzi w większych ilościach są trujące. Jednakże wyższa temperatura (gotowanie czy smażenie bez przykrycia) usuwa ich własności trujące. Najczęściej dochodzi do zatrucia w wyniku spożycia niedojrzałych owoców”.
źródło: http://www.flickr.com/

 

Zastosowania bzu czarnego w kuchni, w domu, w kosmetyce i w leczeniu:

 

  • Przetwory z czarnego bzu: sok i syrop z owoców, powidła, wino z dojrzałych owoców i kwiatów, przecier (idealny do wieloowocowej marmolady). Z kwiatów bzu można zrobić placuszki oraz budyń. A także odwar i napar z kwiatów bzu oraz odwar z owoców.
  • Niegdyś sokiem z bzu wzmacniano barwę innych win, zwłaszcza typu porto.
  • Z kwiatów wytwarza się maści na oparzenia, natomiast maść z liści leczy siniaki i przynosi ulgę w zwichnięciach.
  • Tonik z kwiatów bzu czarnego poprawia cerę (każdy rodzaj), zmiękcza skórę i wygładza zmarszczki, wybiela piegi i można przemywać nim oczy.
  • Bez czarny odstrasza muchy.
  • Odwar z liści bzu czarnego jest dobrym środkiem zwalczającym mszyce.
  • Kąpiel w odwarze z liści bzu farbuje tekstylia na kolor żółtozielony (utrwalony siarczanem miedzi i octem) i intensywnie szarozielony (utrwalony ałunem i kwasem winowym), natomiast kąpiel w odwarze z owoców na kolor purpurowy (z ałunem i solą).
  • Duże, białe lub lekko kremowe kwiatostany oraz czarne, lśniące owoce czarnego bzu sprawiają, że jest on także piękną ozdobą  bukietów.
źródło: 
Jurke Grau, Reinhard Jung i Bertram Munker. Leksykon przyrodniczy. Zioła i owoce leśne. Warszawa 1996.
Lesley Bremness. Wielka księga ziół. Warszawa 1991. 
Andrzej Skarżyński. Zioła czynią cuda. Warszawa 1994. 
Aleksander Ożarowski i Wacław Jaroniewski. Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie. Warszawa 1987. 
Andrzej J. Sarwa. Lecznicze smakołyki. Warszawa 1993.

 

Podobne tematy:

Dania i przetwory z bzu czarnego

Odwary i napary z bzu czarnego


Kategorie: Zioła na działce, w ogrodzie i parkach, Zioła w lesie | Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Dodaj komentarz

Zlot zielarski Tylawa, Krosno 18-21 sierpnia 2016- fotorelacja

Zlot zielarski odbył się w dniach 18-21 sierpnia 2016r.  Pierwszego dnia wszyscy sie zjedżali do Tylawy bądź okolic. Wieczorem wspolnie gotowalismy zupę z „kija”, z zioł i produktów jakie mielismy pod ręką. Owoce zebrane na polowaniu wykorzystaliśmy do ugotowania kompotu. Następnego dnia  o godzinie 10:00 wyruszyliśmy sporą grupą (podobno 300 osób) wzdłuż rzeki Panna  na warsztaty zielarske.

Po długim spacerze spotkalismy sie razem przy ognisku, „wspólnym” stole i stoliku gdzie odbywał sie konkurs nalewkowy (oblegany ciekawe dlaczego?).

W sobotę i niedzielę przenieśliśmy się do Krosna na teren PWSZ do Wioski Zielarskej, gdzie odbywały się wykłady otwarte, prezentacje produktów zielarskich oraz przetworów.

 

To tak w skrócie, działo sie dużo i nie sposób tego wszystkiego opisać.

 

Pozdrawiam wszystkich, których miałam okazję poznać i porozmawiać :)

dsc07411a

dsc07413a

dsc07424a

dsc07432a

dsc07445a

dsc07460a

dsc07471a

dsc07476a

dsc07479a

dsc07491a

dsc07499a

dsc07510a

dsc07511a dsc07514a

dsc07552a

 

dsc07525a

dsc07527a

dsc07529a

dsc07538a

dsc07542a

 

Kategorie: Co o ziołach "piszczy"?, U mnie | Tagi: , , , | Liczba komentarzy: 1

Dynia – królowa jesieni

 

dsc07746a

Dynia pochodzi z Ameryki Środkowej. W Europie rozpowszechniła się w XVI wieku. W Polsce poznano to warzywo na przełomie XVII i XVIII wieku. Najpopularniejsze w Polsce gatunki uprawne to: dynia zwyczajna (Cucurbita pepo), dynia olbrzymia (Cucurbita maxima) oraz dynia piżmowa (Cucurbita moschata).

Dynia jest rośliną jednoroczną. Charakteryzuje się tym, że ma długą osiągającą do 10 metrów łodygę, owłosioną z licznymi rozgałęzionymi wąsami czepnymi. Kwiaty ma duże koloru pomarańczowego, które można spożywać na surowo lub usmażone w cieście naleśnikowym. Preferuje się spożywanie męskich kwiatów, gdyż z żeńskich kwiatów powstają owoce. Nasiona dyni osiągają do 1,5 cm długości, które również są jadalne. Z nasion produkuje się gęsty olej koloru zielono-brązowego.

Dynia głównie uprawiana jest dla owoców, które zawierają karoten, witaminy A, C, PP, witaminy z grupy B, jak również wapń, magnez, żelazo, fosfor, kwas foliowy, pektyny i kwasy organiczne.

Im dynia jest bardziej pomarańczowa tym więcej zawiera witaminy B1 i karotenu. Moment zbioru dyni przypada na jesień, najbardziej kolorową porę roku.

dsc07745a
Dynia nadaje się do smażenia, pieczenia, gotowania i marynowania (nawet po obróbce termicznej nie traci cennych właściwości). Z owoców dyni można zrobić zupę, sos, gulasz, pierogi, nadzienie do naleśników, ciasto, chleb, pieczone frytki, surówki owocowo- warzywne, dżemy, konfitury. Ze względu na sporą zawartość węglowodanów dynia szybko syci, dostarcza błonnika, przy czym jest niskokaloryczna i zupełnie pozbawiona sodu. Dlatego pomaga przy odchudzaniu i jest dobra dla osób z nadciśnieniem. Z pestek dyni pozyskuje się również mąkę. Mąka z pestek dyni nie zawiera glutenu i dlatego może być używana w diecie bezglutenowej.
Dynię bez obaw można wprowadzać do diety niemowląt od 5 miesiąca życia. Sok wyciśnięty z dyni łagodzi kolkę u niemowląt, koi bóle brzuszka i uspakaja.

W lecznictwie stosuje się świeże oraz wysuszone nasiona dyni pozbawione łuski. Świeże jeszcze nie przesuszone nasiona były i są stosowane jako środek przeciwrobaczy. Kukurbitacyny związki czynne zawarte w pestkach dyni przenikają do ciała pasożytów i porażają ich układ nerwowy.

Roztarte świeże nasiona dyni zwalczają m.in. tasiemca uzbrojonego, tasiemca nieuzbrojonego, glisty ludzkie i owsiki zarówno u dzieci jak i dorosłych.

Zarówno nasiona dyni, jak i pozyskiwany z nich olej stosuje się w leczeniu dolegliwości prostaty i dróg moczowych, takich jak przerost gruczołu krokowego, trudności w oddawaniu moczu, moczenie nocne, stany zapalne dróg moczowych. Olej z pestek dyni stosuje się również przy postępującej miażdżycy, zmianach w sercu na tle miażdżycowym, podwyższonej zawartości cholesterolu we krwi, suchość skóry i obniżeniu odporności organizmu.

Przepis na pozbycie się pasożytów jelitowych dla dorosłych

150-250g świeżych nasion dyni rozetrzeć lub zmiksować z wodą lub mlekiem na gęstą papkę

dodać do smaku soku owocowego lub miodu. Podzielić na dwie porcje i zjeść rano w na czczo w odstępie 30 minutowym. Po 2-3 godzinach należy wypić 2 łyżki stołowe oleju rycynowego jako środka przeczyszczającego. Zamiast oleju można użyć siarczan magnezu (1-2 łyżki stołowe na 1 szklankę wody).

Przepis na pozbycie się pasożytów jelitowych dla dzieci

30-100g nasion roztartych jak wyżej na czczo w dwóch porcjach co 30 minut. Po 2-3 godzinach podać 1-2 łyżeczki oleju rycynowego stosownie do wieku dziecka.

W razie potrzeby kurację można powtórzyć po 2-3 dniach.

 

dsc07770a

 

Rozgrzewająca zupa krem z dyni

Składniki:

1 mała dynia (około 500-800g)
2-3 ziemniaki
2 marchewki
1cm kawałek korzenia świeżego imbiru
3 ząbki czosnku
4 łyżki oliwy z oliwek lub inny olej tłoczony na zimo
sól, pieprz, kurkuma, pieprz cayenne, cynamon
ewentualnie czarnuszka, czarny sezam, pestki dyni, płatki migdałowe (do posypania)

 

Dynię i ziemniaki obrać i pokroić w kostkę. Na oleju podsmażyć obraną i pokrojoną w kostkę marchewkę, dorzucić do niej czosnek. Kiedy się zarumieni, przerzucić wszystko do garnka, dołożyć kostki dyni, ziemniaki, starty imbir, i wszystkie przyprawy. Zalać niewielką ilością wody tak, by przykryła warzywa do 1/4 wysokości i gotować aż warzywa zmiękną. Po ugotowaniu można wszystkie składniki zmiksować do konsystencji kremu lub serwować z kawałkami warzyw. Na koniec dodać sól i pieprz do smaku. Aby wzmocnić efekt, gotową zupę można posypać czarnuszką, prażonymi pestkami dyni, słonecznika lub migdałów. Przed podaniem polewamy  ulubionym olejem lub oliwą z oliwek. Wszystko zależy od nas jakie przyprawy lubimy, możemy dodać kmin rzymski, curry, paprykę chili i wiele innych. Dla dzieci ta zupa może być zbyt ostra czy piekąca. Wtedy można się ograniczyć jedynie do soli i pieprzu.

 

dsc07812a

dsc07813a

dsc07820a

 

 

Źródło:

Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie. Aleksander Ożarowski, Wacław Jaroniewski. Warszawa 1987.

Domowe porady ziołowe. Teresa Lewkowicz-Mosiej. Warszawa 2003.

http://rozanski.li/3408/olej-dyniowy-oleum-cucurbitae-peponis-i-olej-z-zarodkw-kukurydzy-maydis-embryonis-oleum-w-dietetyce-i-fitoterapii/

Kategorie: Opis i właściwości ziół, Przepisy, Zioła na działce, w ogrodzie i parkach, Zioła w kuchni | Tagi: , , , , , , | Dodaj komentarz

Ziołomania ogarnęła wszystkich

15 sierpnia wypada święto Matki Bożej Zielnej i właśnie wtedy odbyła się Ziołomania. Imprezie towarzyszyły warsztaty, wykłady, konkursy i kiermasz, a wszystko na terenie Osady Podegrodzie u podnóża Zamku Królewskiego w Niepołomicach.
 
 
DSC_2112
 
 
Na szczęście dopisała nam i pogoda i Państwa zainteresowanie. Pierwsi goście pojawiali się licznie jeszcze przed rozpoczęciem pierwszego warsztatu dotyczącego porządkowania domu bez chemii, który poprowadziła Katarzyna Rudek. Kolejne warsztaty także miały prawie 200 procentową frekwencję. Dużym zainteresowanie cieszyły się zajęcia dotyczące robienia zielników, mydełek glicerynowych, warsztaty plenerowe czyli poszukiwanie roślin leczniczych na łące, a także te, na których robiliśmy oleje ziołowe i woreczki zapachowe.
 
Wiele osób zawitało na Podegrodzie, żeby wziąć udział w wykładach najpierw Renaty Więcław, która poruszała temat Boreliozy, a potem na tym wygłoszonym przez Ewę Schmidt, która opowiadała nam o ziołach w ayurvedzie.
 
Na samym końcu odbyły się warsztaty nalewkowe z degustacją. Tutaj uczniów, którzy chcieli spróbować swoich sił, albo udoskonalić technikę nastawiania nalewek, było najwięcej.
 
Dodatkowo imprezę urozmaicali wystawcy. Na stoisku Kozie Frykasy odbywały się warsztaty robienia bundzu koziego, który trwał z przerwami od godziny 13.00 do 16.30, a zakończył się także degustacją. Były też pokazy wycinania napisów w drewnie, a także rozmowy o pszczołach i miodzie, a także próby samodzielnego robienia pierogów z kaszą gryczaną i pokrzywami, czy świec z prawdziwego wosku pszczelego.
 
Interesujący byli także nasi goście, którzy nie tylko przyszli dowiedzieć się czegoś o ziołach i zdrowiej żywności, ale także już stawiający pierwsze kroki w tych dziedzinach np. w tłoczeniu olejów na zimno, hodowaniu ziół. Wszyscy chętnie rozmawiali i dzielili się swoimi spostrzeżeniami i doświadczeniami.
 
15 sierpnia to dzień, w którym zgodnie z tradycją wierni niosą do kościoła bukiety ziół. Data zobowiązywała, dlatego też na imprezie odbywającej się tego dnia nie mogło zabraknąć konkursu na najpiękniejszy ziołowy bukiet. I tutaj nasi goście świetnie się spisali. Przynieśli wspaniałe bukiety, z których wybraliśmy trzy nie tylko piękne, ale też – i to kryterium było najważniejsze – najbogatsze w rośliny lecznicze.
 
Kolejnym konkursem, w którym można było wykazać się wiedzą, był turniej rozpoznawania ziół. Nie był może bardzo łatwy, ale i tak uczestnicy dobrze sobie z nim radzili.
 
 
DSC_2143
 
 
To był niezapomniany dzień. Dowiedzieliśmy się, jak wiele osób, w każdym właściwie wieku, zainteresowanych jest ziołami, zdrową żywnością i wspólnym spędzaniem czasu. Cieszymy się, że było z nami tylu mieszkańców gminy Niepołomice, ale też z tego że na imprezę przyjechali ludzie z tak odległych od nas miejsc. Mamy nadzieję, że spotkamy się jeszcze wiele razy, a Ziołomania będzie odbywała się cyklicznie.
 
Dziękujemy Marcinowi Krysiakowi, który robił piękne zdjęcia. Specjalne podziękowania kieruję także dla: Urzędu Miasta i Gminy w Niepołomicach oraz Fundacji Zamek Królewski, które przyczyniły się do tego, aby Ziołomania mogła się odbyć.
 
Zainteresowanych zapraszamy do obejrzenia fotorelacji z Ziołomani w galerii na stronie www.ziołomania.pl
 
DSC_2127

 

Kategorie: Co o ziołach "piszczy"?, Konkursy | Tagi: , | Dodaj komentarz

ZIOŁOMANIA Impreza plenerowa z warsztatami, wykładami i konkursami w Niepołomicach 15 sierpnia 2016

 

 

ziołomania3 (1)

 

Więcej informacji na stronie:  www.ziołomania.pl

 

Kategorie: Co o ziołach "piszczy"?, Konkursy, W internecie | Tagi: , , , , , , , , , | Dodaj komentarz

Spirala ziołowa

Jak budowaliśmy ogródek ziołowy w Przedszkolu w Zabierzowie Bocheńskim

Planując wykonanie zielnika, w pierwszym kroku określiłam jego pokrój – zdecydowałam się na „spiralę ziołową” – rabatę, która stwarza idealne  warunki do rozwoju ziół. Ten rodzaj konstrukcji dzięki swojej budowie spełnia różne ich potrzeby temperaturowe, oświetleniowe i glebowe. Spirala ziołowa jest elementem ogrodu, za pomocą którego będziemy mogli uprawiać zioła na stosunkowo małej powierzchni. Doskonale sprawdzi się  małych ogrodach gdzie nie dysponujemy dużą powierzchnią do obsadzania.

1a

Co będzie nam potrzebne?

Do zbudowania spirali ziołowej powinniśmy używać naturalnych surowców. Najlepszymi będą np. stare cegły z rozbiórki lub kamienie. Dodatkowo będziemy potrzebować: tekturę, najlepiej falistą, słomę, żwir, piasek, stare potłuczone doniczki gliniane, ziemię do sadzenia ziół. Możemy wykorzystać zamiast tektury specjalną agrowłókninę, która odetnie chwasty od naszego zielnika.

2a

Co jest ważne przy budowie spirali?

Miejsce na spiralę powinno znajdować się jak najbliżej naszej kuchni i blisko źródła wody, aby w przyszłości można było bez problemów podlewać rośliny. Ważne aby świeże zioła były pod ręką i abyśmy nie tracili czasu na dojście do ogródka. Dzięki odpowiedniemu ulokowaniu jej względem stron świata, możemy uzyskać urozmaicone warunki uprawowe na bardzo małej powierzchni.
Od strony południowej, wszystkie partie będą dobrze nasłonecznione, natomiast od północnej będą bardziej zacienione. Cegły lub kamienie spirali nagrzewają się od słońca w ciągu dnia i ogrzewają glebę, oddając ciepło, w ciągu nocy.

3a

Jak budujemy?

Na wyrównanej powierzchni rozkładamy tekturę, dzięki czemu ograniczymy wzrost chwastów i stworzymy idealne warunki dla dżdżownic i owadów użyźniających glebę. Średnica spirali zależy od naszych potrzeb. Może mieć od 1,5 m do nawet 3 m. Przy większych śdrednicach utrudniony jest jednak dostęp do roślin rosnących na środku, dlatego optymalna średnica to 2 m. Na wytycznej na ziemi linii stawiamy murek z kamieni lub cegieł albo robimy palisadę z drewna (w zależności od surowca, jakim dysponujemy). Murek w najwyższym, środkowym miejscu powinien mieć wysokość około 80 cm i schodzić płynnie w dół, tak by na końcu spirali zrównał się z podłożem. Nie trzeba używać do tego zaprawy, wystarczy jeśli w większe szczeliny wetkniemy słomę.
Wypełniamy konstrukcję, pamiętając o tym, że dolna część musi być dobrze zdrenowana, co uzyskujemy przez usypanie warstwy żwiru, grubego piasku i potłuczonych glinanych doniczek. Następnie przestrzeń w spirali wypełniamy słomą lub innym przepuszczalnym dość ubogim podłożem i dopiero na to dajemy warstwę ziemi, w której sadzić będziemy zioła. Konstrukcję spirali wypełniamy ziemią. Na samym dole możemy wykonać małe oczko wodne.

4a

Co gdzie sadzić?

Na szczycie spirali panują idealne warunki dla rozmarynu, cząbru, szałwii, tymianku, oregano i lawendy. Zioła te lubią suche i nasłonecznione stanowiska. Niżej, w żyźniejszych częściach spirali sadzimy bylicę boże drzewko, estragon, hyzop, melisę, bazylie, kolendrę i majeranek. Jeszcze niżej, w najżyźniejszej i najwilgotniejszej części umieszczamy miętę, koper, a także część ziół z poprzedniej grupy, tj. hyzop, melisę, kolendrę i majeranek. Od strony północnej lub przy samym oczku możemy posiać pietruszkę i posadzić różne gatunki mięty, szczaw, trybulę ogrodową, lubczyk, czosnek niedźwiedzi, nasturcję czy rukiew wodną. Najlepiej nasłoneczniona będzie część południowa, a najmniej północna. Od nas zależy w jaki sposób rozmieścimy zioła i jakie gatunki dobierzemy. Taki ogródek jest odpowiednio duży, aby pomieścić około 20 rodzajów podstawowych ziół.

DSC06697a

Jak nam poszło?

W kwietniu 2016 roku rozpoczęliśmy budowę przedszkolnego zielnika, który jest częścią Azylu Przyrodniczego w Przedszkolu w Zabierzowie Bocheńskim. Dzięki Pani Danucie udało się załatwić cegły jako najważnejszy element całego planu. Na wcześniej wyłożonej agrowłókninie zaczęliśmy układać cegły w kształcie spirali. Głównym wykonawcą był Sławek – przedszkolak z grupy Krasnoludków, a pomagały mu Pani Danuta i Pani Małgorzata. Po ułożeniu konstrukcji wsypywaliśmy do środka piasek i potłuczone doniczki. Następnie włożyliśmy słomę, a na nią ziemię. Oczywiście wsypywanie ziemi zajęło najwięcej czasu. Na samym końcu ułożyliśmy zioła w miejscach dla nich odpowiednich. Tak przygotowany zielnik czekał na dzieci z grupy Krasnoludków, które miały same posadzić zioła. Przedszkolaki podpisały na tabliczkach nazwy ziół i wbiły w odpowiednie miejsca. Posadzone zostały takie zioła jak: lawenda, poziomki, szczypiorek, mięta, szałwia, rozmaryn kolendra, bazylia, oregano, tymianek, majeranek, cząber i lubczyk.

Po dwóch miesiącach (w połowie czerwca)  ogródek się pięknie zazielenił. Teraz nic tylko zrywać i jeść zioła  :)

DSC06676a

Kategorie: Ogród ziołowy, Ogródek ziołowy w domu | Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , | Dodaj komentarz

Warsztaty zielarskie w Słomirogu 18 maja 2016

 

plakat_słomiróg

 

Na warsztatach będziemy: rozpoznawali zioła i przyprawy, przygotowywali napary ziołowe oraz mieszanki ziół, tworzyli przyprawy ziołowe. Dowiecie się również jak konserwować zioła i w jaki sposób zrobić aromatyczny olej ziołowy.

Czas trwania warsztatu to około 2 godziny.

Zapisywać się można:

telefonicznie: 12 281-93-63

mailowo: dk.slomirog@kultura.niepolomice.pl

 

Serdecznie zapraszamy wszystkich:)

Kategorie: U mnie | Tagi: , , , | Dodaj komentarz

Mniszek pospolity (Taraxacum officinale) czyli popularny „mlecz”

Ma wiele innych regionalnych nazw. Najbardziej znany jest pod nazwą mlecz, a także dmuchawiec, mniszek lekarski, wilczy ząb, mlecznica, mleczaj i wiele innych. Trwały chwast o wysokości 5-30 cm, odporny na mróz.

dandelion-1306911_1920

Jest to bylina o silnym korzeniu, wytwarzająca rozetę żywo-zielonych liści z różnymi wcięciami. Łodygi są wewnątrz puste, dźwigają na szczycie żółte kwiaty zebrane w koszyczki. We wszystkich organach występują rury z sokiem mlecznym. Korzeń grubości do 2 cm, szarobrunatny o zapachu mało charakterystycznym za to o smaku gorzkawym ze słodkim posmakiem. Złociste kwiatostany pojawiają się od wiosny do połowy jesieni. Często wykorzystywane do wyrobu syropu (miodku) czy nalewki. W lecznictwie stosowane są zarówno liście, kwiaty, jak i korzeń mniszka. Liście bogate w witaminy A i C, kwas nikotynowy i różne substancje mineralne. Wczesną wiosną warto zrobić sałatkę z młodziutkich

listków mniszka, która wspomoże i oczyści nasz organizm po zimie. Aby pozbyć się goryczki należy moczyć listki przez 30 minut w osolonej wodzie lub wybielić (przykryć roślinę naczyniem aby osłonić ją od światła i poczekać, aż stanie się biała i delikatna). Mielony suszony palony korzeń może być używany zamiast kawy. Suszy się go w temperaturze do 40°C lub w cieniu w przewiewie.

Sok z mniszka lekarskiego daje doskonałe efekty oczyszczające i wzmacniające organizm, ma również działanie moczopędne. Sok mleczny ze świeżego ziela lub korzenia hamuje powstawanie brodawek lub kurzajek. Całą naziemna część rośliny płuczemy i rozdrabniamy w malakserze na miazgę, a następnie wyciskamy sok przez gazę.

Przewlekłe postacie nadciśnienia można leczyć naparem z liści mniszka pospolitego. Korzeń stosowany jest przeciwko reumatyzmowi, podagrze, egzemie, obstrukcji i bezsenności. Korzeń mniszka stosowany jest przy złej przemianie materii. Stosowany jest w postaci odwarów jako lek pomocniczy w schorzeniach wątroby i pęcherzyka żółciowego. Korzeń mniszka pospolitego jest dobrym środkiem moczopędnym. Doskonale oczyszcza organizm z toksyn. Dostarcza również potasu wydalanego w czasie wzmożonej diurezy. Mniszek zalecany jest również w stanach zapalnych gardła i jamy ustnej.Mniszek-Liść-EcoBlik-1

Liście mniszka lekarskiego zawierają lateks – środek zmiękczający, stosowany do płynów oczyszczających do suchej, starzejącej się skóry, jak również mleczek nawilżających. Wywar z kwiatów stosuje się kosmetyce. Może wchodzić w skład nawozu ziołowego. Odpowiedzialny za dostarczanie miedzi. Korzeń mniszka dostarcza barwnika karmazynowego do wełny.

Z kwiatka wyskubujemy same płatki, bo tylko z nich można zrobić syrop lub wino o dobrym smaku. Pozostałe części rośliny zawierają bowiem biały, gorzki sok mleczny. Same płatki są bardzo cenne i poniżej przepis na syrop zastępujący naturalny miód tzw. „miodek majowy”. Charakteryzuje się on ciemno – bursztynową barwą i przyjemnym zapachem.

Syrop z kwiatów mniszka lekarskiego

250-400 kwiatków mniszka lekarskiego

1 kg cukru

1 litr wody

1 cytryna

Należy zebrać otwarte kwiaty mniszka lekarskiego (w samo południe) i rozłożyć je na białym papierze aby mogły wyjść wszystkie robaczki. Zbieramy kwiaty bez szypułek. Tutaj sprawdzają się bardzo dobrze nożyczki. Po około godzinie umyć kwiatki, wrzucić do garnka i zalać wodą. Wkroić wyszorowaną i wyparzoną cytrynę następnie gotować przez około 20 minut i zostawić do następnego dnia. Odcedzić całość. Dobrze wycisnąć kwiatki i cytrynę. Dodać cukier do roztworu i gotować około dwie godziny, aż zgęstnieje (tak by nie zrobił się karmel – w momencie zmienia się barwa na ciemnobrązową). Syrop zlać do słoiczków po czym zakręcamy i odwracamy do góry dnem.
Syrop nadaje się do wyrobów kulinarnych, do napojów orzeźwiających, lemoniad, można go spożywać wraz z chlebem posmarowanym masłem. Syrop ten jest używany jako lekarstwo na przeziębienie, pomaga przy uporczywym kaszlu szczególnie polecany dla dzieci.

Z płatków kwiatowych mniszka uzyskuje się również wino o miodowo-ziołowym bukiecie.6602aa992953a26adda5e87d6d165504

Wino z kwiatów mniszka lekarskiego

Przepis na 5 litrów wina:

3 litry kwiatów mniszka,

1,5 kg cukru

1 cytryna

4,5 litra wody

łyżeczka drożdży winnych

Główki kwiatów wraz ze skórką oczyszczoną cytryny gotować w wodzie przez około 20 minut. Po tym czasie. Przez worek z gazy przelać wszystko. Następnie w otrzymanym wywarze rozpuścić cukier. Przelać do wiaderka ważne , żeby nie było metalowe. Gdy przestygnie dodajemy sok z cytryny. Drożdże mieszamy z niewielką ilością płynu z wiaderka a następnie wlewamy do wiaderka. Zostawiamy nasze winko na 3 dni do fermentacji codziennie go mieszając. Po tym czasie przelewamy do gąsiorka z rurką. Po za kończonej fermentacji około jednego miesiąca przelewamy do butelek Winko powinno jeszcze dojrzewać kilka miesięcy.

Do winka mniszkowego można dodać owoc pomarańczy, rodzynki lub kwasek cytrynowy. Drożdże najlepsze typu Wermut lub Tokaj. Możemy dodać również pożywkę do drożdży.

dandelion-743568_1920


Źródło: Władysław Walewski.Towaroznawstwo zielarskie. Warszawa 1985
        Łukasz Łuczaj. Dzika kuchnia. 2013

Podobne tematy:

Syrop z kwiatów mniszka lekarskiego (miodek majowy)

Herbata (napar) z mniszka lekarskiego

Mniszek bielony lub pędzony jak cykoria „Mój Piękny Ogród” 9\2008

Mniszek bronisławski produktem tradycyjnym w województwie kujawsko-pomorskim

Pulmosan – roślinna mieszanka krzemowo-cholinowa

 

Kategorie: Zioła "chwasty", Zioła na działce, w ogrodzie i parkach | Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Liczba komentarzy: 2